Η Ουκρανία εξέφρασε την «οργή» της για τη μεταφορά σιτηρών από το κατεχόμενο από τη Ρωσία λιμάνι της Σεβαστούπολης στην Υεμένη, μια χώρα που βρίσκεται υπό τον έλεγχο των δυνάμεων των Χούτι. Το ρωσικής σημαίας πλοίο Zafar (IMO: 9720263) φέρεται να μετέφερε σιτηρά για δεύτερη φορά μέσα σε λίγους μήνες, παραβιάζοντας κυρώσεις και προκαλώντας διεθνείς αντιδράσεις.
Το πλοίο Zafar, φορτωμένο με σιτηρά από τη Σεβαστούπολη στις αρχές Οκτωβρίου, έφτασε στο λιμάνι Saleef της Υεμένης στα μέσα Νοεμβρίου, έχοντας προηγουμένως αγκυροβολήσει στο Τζιμπουτί. Όλα τα πλοία που εισέρχονται σε λιμάνια των Χούτι είναι υποχρεωμένα να υποβάλλονται σε έλεγχο από τον Μηχανισμό Επαλήθευσης και Επιθεώρησης των Ηνωμένων Εθνών (UNVIM), ωστόσο παραμένει ασαφές αν το Zafar είχε ελεγχθεί ή αν αποκάλυψε την πραγματική του προέλευση.
Το πλοίο απενεργοποίησε το Σύστημα Αυτόματης Αναγνώρισης (AIS), μια πρακτική που θεωρείται παραπλανητική εκτός εάν υπάρχει άμεσος κίνδυνος. Σύμφωνα με δορυφορικές εικόνες, το πλοίο φορτώθηκε στη Σεβαστούπολη και στη συνέχεια πέρασε τον Βόσπορο και τη Διώρυγα του Σουέζ πριν φτάσει στην Υεμένη. Η Ουκρανία κατηγορεί τη Ρωσία για «συστηματική και εκτεταμένη κλοπή» σιτηρών από τα κατεχόμενα εδάφη της και παράνομες εξαγωγές τους μέσω λιμανιών όπως η Σεβαστούπολη, τα οποία βρίσκονται υπό κυρώσεις από τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρά τις κυρώσεις αυτές, δεν υπάρχουν αντίστοιχες κυρώσεις από τον ΟΗΕ, γεγονός που περιπλέκει περαιτέρω την κατάσταση.
Η Ουκρανία έχει καλέσει επανειλημμένα τη Διεθνή Ναυτιλιακή Οργάνωση να λάβει μέτρα κατά των πλοίων που μεταφέρουν σιτηρά από κατεχόμενα εδάφη και έχει παροτρύνει τα λιμάνια να απορρίπτουν τέτοια φορτία. Η Υεμένη, μια από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου, βρίσκεται σε εμφύλιο πόλεμο για πάνω από μια δεκαετία. Η σύγκρουση μεταξύ της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης, που υποστηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία, και των Χούτι, που υποστηρίζονται από το Ιράν, έχει προκαλέσει χιλιάδες θανάτους και μια τεράστια ανθρωπιστική κρίση.
Η μεταφορά σιτηρών στην Υεμένη μέσω της Σεβαστούπολης προκαλεί ερωτήματα για πιθανές γεωπολιτικές συνδέσεις. Παράλληλα, αναφορές αποδεικνύουν ότι μισθοφόροι από την Υεμένη ενδέχεται να πολεμούν για τη Ρωσία στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας, αν και δεν υπάρχουν άμεσες αποδείξεις για σύνδεση μεταξύ των αποστολών σιτηρών και της στρατολόγησης μισθοφόρων. Ο ΟΗΕ βρίσκεται σε δύσκολη θέση, καθώς πολλά κράτη-μέλη του έχουν καταδικάσει την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, αλλά ο ρόλος του UNVIM περιορίζεται στη διασφάλιση της διανομής εμπορικών αγαθών σε περιοχές της Υεμένης που δεν ελέγχονται από την κυβέρνηση. Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ χαρακτήρισε την κλοπή ουκρανικών σιτηρών ως «απαράδεκτη», ενώ παράλληλα τόνισε τη σημασία του UNVIM για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης στην Υεμένη. Ανακεφαλαιώνοντας, η υπόθεση του Zafar υπογραμμίζει τις πολυεπίπεδες προκλήσεις που προκύπτουν από τη γεωπολιτική ένταση και τις συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία. Παράλληλα, αναδεικνύει την ανάγκη για αυστηρότερη εποπτεία στις ναυτιλιακές δραστηριότητες και για αποτελεσματικές διεθνείς κυρώσεις που να αποτρέπουν παράνομες πρακτικές όπως η «κλοπή σιτηρών».
