Στις 23 Φεβρουαρίου 1983 σημειώθηκε μία από τις μεγαλύτερες ναυτικές τραγωδίες στη χώρα μας.
Εκείνη την ημέρα, το ΕΓ/ΟΓ «Χρυσή Αυγή» αναχώρησε από το λιμάνι της Ραφήνας κάτω από δυσμενείς καιρικές συνθήκες με προορισμό τα νησιά Άνδρο-Πάρο-Νάξο μεταφέροντας 42 επιβαίνοντες (μαζί με το πλήρωμα), 9 βυτιοφόρα οχήματα με φορτίο υγρών καυσίμων και 4 φορτηγά.
Περίπου στις 6:30 το απόγευμα μετά από δύο ώρες ταξίδι, κι ενώ το πλοίο βρισκόταν 2 μίλια μακριά από τη νησίδα «Μαντήλι», συνέβη το μοιραίο. Στην περιοχή έπνεαν θυελλώδεις άνεμοι εντάσεως 8 μποφόρ, όταν ξαφνικά, το πλοίο πήρε απότομα κλίση εξαιτίας της μετατόπισης των βυτίων στο γκαράζ.
Το «Χρυσή Αυγή» έπλεε για περίπου μισή ώρα με την ίδια κλίση, η οποία μειώθηκε όταν ο καπετάνιος άλλαξε πορεία στο πλοίο. Όμως, εξαιτίας της μεγάλης διαρροής καυσίμων από τα βυτία, στο γκαράζ σημειώθηκαν ισχυρές εκρήξεις, οι οποίες προκάλεσαν ακαριαίο θάνατο σε όσους βρίσκονταν στο εσωτερικό του πλοίου.
Όσοι είχαν μεταβεί στο κατάστρωμα λόγω του ορατού κινδύνου, κατάφεραν να πηδήξουν στα παγωμένα νερά. Από τις εκρήξεις που έγιναν δημιουργήθηκε ρήγμα που προκάλεσε την βύθιση του πλοίου τρεις ώρες αργότερα.
Στο σήμα κινδύνου που εξέπεμψε το πλοίο ανταποκρίθηκαν το «Χρυσή Άμμος», το ρωσικό «Σάμπυ Ράμπατ» και το ρουμανικό «Μπολντεϊν» καθώς και το «Καστριανή Κέας», ενώ αργότερα έφθασαν και δυο πλοία του Πολεμικού Ναυτικού.
Πρώτο στο σημείο του δυστυχήματος έφθασε το ρωσικό «Σάμπυ Ραμπάτ», το οποίο και περισυνέλλεξε τους περισσότερους διασωθέντες. Από το ναυάγιο σώθηκαν μόλις 14 άνθρωποι, ενώ οι υπόλοιποι 28 έχασαν τη ζωή τους.
Μαρτυρίες διασωθέντων αναφέρουν ότι από τη γέφυρα του “Χρυσή Αυγή” δεν υπήρξε ποτέ καμία ενημέρωση προς τους επιβάτες, με αποτέλεσμα ο καθένας να πράττει με βάση αυτά που ο ίδιος έκρινε.
Στη μνήμη των θυμάτων του Χρυσή Αυγή τελείται ετήσια επιμνημόσυνη δέηση, τόσο στη Ραφήνα όσο και στην Άνδρο.
