Έρευνα των διοργανωτών δείχνει ότι ο κλάδος επιχειρεί να ισορροπήσει
μεταξύ της ταχύτερης υιοθέτησης της Τεχνητής Νοημοσύνης
και του διαχρονικού πραγματισμού του
Όλες οι νέες διαθέσιμες υπηρεσίες και τα προϊόντα Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) για τη Ναυτιλία θα παρουσιαστούν στα φετινά Ποσειδώνια, καθώς ο κλάδος ενσωματώνει σταδιακά τις δυνατότητες που προσφέρει το ΑΙ στις καθημερινές λειτουργίες του. Η ναυτιλιακή βιομηχανία, παραδοσιακά συντηρητική στην υιοθέτηση νέων τεχνολογιών, αυξάνει σταθερά τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, αν και όχι χωρίς επιφύλαξη, σύμφωνα με τα ευρήματα πρόσφατης έρευνας των Ποσειδωνίων.
Ενόψει των Ποσειδωνίων 2026, που θα πραγματοποιηθούν 1-5 Ιουνίου στο εκθεσιακό κέντρο Metropolitan Expo, οι διοργανωτές παρατηρούν έναν δυναμικό διάλογο μεταξύ εκθετών και παραγόντων του κλάδου γύρω από λύσεις βασισμένες στην Τεχνητή Νοημοσύνη, που καλύπτουν από την προγνωστική συντήρηση και τη βελτιστοποίηση καυσίμων έως την ψηφιακή συμμόρφωση και την ανάλυση δεδομένων. Ωστόσο, η συνολική στάση του κλάδου παραμένει ισορροπημένη: η ναυτιλία ούτε βιάζεται να υιοθετήσει την Τεχνητή Νοημοσύνη ούτε μένει στάσιμη.
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη σαφώς μεταβαίνει από τη θεωρητική συζήτηση στην επιχειρησιακή εφαρμογή», δήλωσε ο Θεόδωρος Βώκος, Διευθύνων Σύμβουλος της Εκθέσεις Ποσειδώνια. «Πάνω από 40 εκθέτες των Ποσειδωνίων 2026 μοιράστηκαν τις απόψεις τους σχετικά με την υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης από τις επιχειρήσεις τους στο πλαίσιο της έρευνάς μας, και αυτό που παρατηρούμε δεν είναι μια άκριτη υιοθέτηση, αλλά μια δομημένη διαδικασία πειραματισμού. Ο ναυτιλιακός κλάδος αξιολογεί την Τεχνητή Νοημοσύνη μέσα από το πρίσμα της ασφάλειας, της συμμόρφωσης και της απόδοσης της επένδυσης», πρόσθεσε.
«Σε μια περίοδο και έντονων γεοπολιτικών αναταράξεων, η ναυτιλία ήδη προετοιμάζεται για την επόμενη μέρα. Τα Ποσειδώνια 2026 φέτος θα είναι πιο επίκαιρα από ποτέ, καθώς θα συζητηθεί μεγάλη γκάμα θεμάτων και εξελίξεων και φυσικά μεταξύ άλλων οι συνέπειες της πολεμικής σύρραξης στο Ιράν. Αλλά όπως έχει αποδειχτεί και στο παρελθόν, η ναυτιλία ανταπεξέρχεται ταχύτερα από άλλους κλάδους στις προκλήσεις, και αυτό αντικατοπρίζεται και στην φετινή έρευνα που κάναμε για την υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης.» συνέχισε ο κ. Βώκος.
Οι απαντήσεις του κλάδου, που συλλέχθηκαν ενόψει της έκθεσης, αποκαλύπτουν τρεις διακριτές προσεγγίσεις: ενεργούς υποστηρικτές που ενσωματώνουν την Τεχνητή Νοημοσύνη σε προϊόντα και υπηρεσίες, εταιρείες που υιοθετούν επιλεκτικά την Τεχνητή Νοημοσύνη για εσωτερική βελτιστοποίηση, και άλλες που διατηρούν μια προσεκτική στάση, παρατηρώντας τις εξελίξεις.
Νηογνώμονες και εταιρείες τεχνολογίας συγκαταλέγονται μεταξύ των ταχύτερων στην υιοθέτηση. Η Bureau Veritas βλέπει την Τεχνητή Νοημοσύνη να ενσωματώνεται όλο και περισσότερο στη βελτιστοποίηση δρομολογίων, στην πρόβλεψη κατανάλωσης καυσίμων και στα πλαίσια επιθεώρησης βάσει κινδύνου. Μέσω ψηφιακών εργαλείων που συνδυάζουν εικόνες από drones, σάρωση και έξυπνη επεξεργασία δεδομένων, η Τεχνητή Νοημοσύνη ενισχύει την ακρίβεια των επιθεωρήσεων, διατηρώντας παράλληλα την ανθρώπινη επίβλεψη.
Ο Alex Gregg-Smith, Πρόεδρος Marine & Offshore της Bureau Veritas, δήλωσε: «Η υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στη ναυτιλία προχωρά σταθερά και αναμένεται να επιταχυνθεί καθώς η ψηφιοποίηση, η απανθρακοποίηση και η λήψη αποφάσεων βάσει δεδομένων γίνονται κεντρικοί άξονες στις ναυτιλιακές λειτουργίες. Αντί να αντικαθιστά τις υπάρχουσες πρακτικές, η Τεχνητή Νοημοσύνη ενσωματώνεται όλο και περισσότερο σε πρακτικές εφαρμογές όπως η βελτιστοποίηση δρομολογίων, η πρόβλεψη κατανάλωσης καυσίμων, η επιθεώρηση βάσει κινδύνου και τα προγράμματα προγνωστικής συντήρησης. Το ρυθμιστικό πλαίσιο και η αυξανόμενη διαθεσιμότητα δεδομένων πλοίων σε πραγματικό χρόνο υποστηρίζουν περαιτέρω αυτή τη μετάβαση».
Ορισμένες εταιρείες υιοθετούν πλήρως την Τεχνητή Νοημοσύνη, όπως η Nereus Digital Bunkers, μια εταιρεία αμιγώς προσανατολισμένη στο AI. Σύμφωνα με τον Νικόλα Γκίκα, Ιδρυτή και Διευθύνοντα Σύμβουλο: «Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι μια ακόμα λειτουργία που προσφέρουμε – είναι ένα δομικό συστατικό της πλατφόρμας μας. Ήδη, αναπτύσσουμε ενεργά τον δικό μας ΑΙ Σύμβουλο Προμηθειών (AI Procurement Advisor), που δοκιμάζεται πιλοτικά από επιλεγμένους πελάτες. Χρησιμοποιεί τεχνολογία μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (large language models), σε συνδυασμό με εξειδικευμένα ναυτιλιακά και εμπορικά δεδομένα, ώστε να παρέχει συναφείς και πρακτικές πληροφορίες απευθείας στις διαδικασίες προμηθειών». Η Nereus χρησιμοποιεί επίσης μοντέλα μηχανικής μάθησης (machine learning) για την πρόβλεψη τιμών, δίνοντας τη δυνατότητα στους πελάτες να προβλέπουν τις διακυμάνσεις των τιμών καυσίμων ανά λιμάνι και να λαμβάνουν καίριες αποφάσεις σχετικά με τον χρόνο ανεφοδιασμού, μειώνοντας σημαντικά το κόστος καυσίμων.
Στον τομέα των τεχνικών υπηρεσιών, η Dynamic Group of Companies αξιοποιεί δεκαετίες δεδομένων συντήρησης πλοίων για να μεταβεί από τις εκ των υστέρων επισκευές στην προγνωστική διαχείριση στόλου. Αναλύοντας δεδομένα από τα αρχεία επισκευών σε κύτη και δεξαμενές έρματος, η εταιρεία ευθυγραμμίζει τους κύκλους συντήρησης των πλοίων λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική απόδοση όσο και τους περιβαλλοντικούς στόχους.
«Η ναυτιλιακή βιομηχανία υιοθετεί την Τεχνητή Νοημοσύνη με επιταχυνόμενο ρυθμό, ωθούμενη από τις άμεσες απαιτήσεις συμμόρφωσης με τους κανονισμούς CII και EU ETS. Στα Ποσειδώνια 2026, παρουσιάζουμε πώς η σύνθεση ιστορικών δεδομένων και βιομηχανικής ρομποτικής διασφαλίζει ότι ο στόλος σας παραμένει ανταγωνιστικός και παράλληλα συμμορφούμενος με τους κανονισμούς», δήλωσε ο Καπτ. Ιωάννης Νικολίτσης, Διευθύνων Σύμβουλος της Dynamic Group of Companies.
Αντίστοιχα, η Fortune Technologies έχει ενσωματώσει τεχνολογικές ενότητες Τεχνητής Νοημοσύνης στις εταιρικές της πλατφόρμες λογισμικού, αυτοματοποιώντας διαδικασίες και παράγοντας επιχειρησιακά συμπεράσματα για τους διαχειριστές πλοίων. Η Electropneumatic SA ενσωματώνει την Τεχνητή Νοημοσύνη στις δραστηριότητες Έρευνας και Ανάπτυξης, ενώ η Endress+Hauser αναμένει επιταχυνόμενη ανάπτυξη στην προγνωστική διάγνωση και την παρακολούθηση της απόδοσης του στόλου.
Ωστόσο, εκτός από εκείνους που υιοθετούν άμεσα τις εξελίξεις, υπάρχουν και εκείνοι που διατηρούν έναν πιο συγκρατημένο τόνο.
Η MAS S.A., η οποία δραστηριοποιείται σε προηγμένα συστήματα αυτοματισμού, εκτιμά ότι η υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης θα επεκταθεί κυρίως σε εργαλεία υποστήριξης αποφάσεων και σε επίπεδα βελτιστοποίησης, ενώ τα βασικά συστήματα ελέγχου συνεχίζουν να περιορίζονται από τις προκαθορισμένες απαιτήσεις ασφάλειας και ταξινόμησης. Παρόμοια προσέγγιση υιοθετεί και η Navigator Shipping Consultants. Ενώ η Τεχνητή Νοημοσύνη υποστηρίζει ήδη την παρακολούθηση εκπομπών και την ανάλυση δεδομένων, οι κρίσιμες επιχειρησιακές αποφάσεις –ιδιαίτερα σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης– παραμένουν σαφώς υπό την καθοδήγηση του ανθρώπου.
Η Δανάη Μπεζαντάκου, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Navigator Shipping Consultants, δήλωσε: «Οι ναυτιλιακές λειτουργίες απαιτούν συνεχή ανθρώπινη συμμετοχή, απευθείας επικοινωνία, άμεση παρέμβαση και την ικανότητα αξιολόγησης και διαχείρισης καταστάσεων κατά περίπτωση. Οι επιχειρησιακές προκλήσεις, η σύνθετη λήψη αποφάσεων και, πάνω απ’ όλα, οι καταστάσεις έκτακτης ανάγκης δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν πλήρως μόνο από πλατφόρμες ή αυτοματοποιημένα συστήματα».
Η ρυθμιστική διάσταση διαμορφώνει επίσης τη στάση του κλάδου. Η Normec Verifavia, που δραστηριοποιείται στην επαλήθευση και τον έλεγχο εκπομπών, τονίζει την αναγκαιότητα για ανιχνεύσιμα και ελέγξιμα πλαίσια Τεχνητής Νοημοσύνης σε έναν αυστηρά ρυθμιζόμενο τομέα. Η περιβαλλοντική συμμόρφωση θεωρείται ευρέως ως καταλύτης. Οι πιέσεις για απανθρακοποίηση, η παρακολούθηση της απόδοσης κατά CII και οι απαιτήσεις του EU ETS επιταχύνουν τη ζήτηση για ψηφιακά εργαλεία ικανά να διαχειρίζονται πολύπλοκα σύνολα δεδομένων και να βελτιώνουν τους δείκτες αποδοτικότητας.
Στις υπηρεσίες εφοδιασμού και υποστήριξης, εταιρείες όπως η Royal Blue Logistics και η Adamar International Maritime Services αναφέρουν ότι χρησιμοποιούν εργαλεία βασισμένα στην Τεχνητή Νοημοσύνη για τη βελτίωση του προγραμματισμού αποθεμάτων και την πρόβλεψη λειτουργιών, τονίζουν ωστόσο ότι η εφαρμογή παραμένει επιλεκτική.
Ο Taner Topkara, Γενικός Διευθυντής της Adamar, δήλωσε: «Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει γίνει απαραίτητο συστατικό στους περισσότερους κλάδους, συμπεριλαμβανομένου του ναυτιλιακού τομέα, και η επιρροή της συνεχίζει να αυξάνεται. Η Adamar, χωρίς να εξαλείφει τον ανθρώπινο παράγοντα, χρησιμοποιεί ήδη προηγμένες ψηφιακές τεχνολογίες και ενσωματώνει ενεργά λύσεις βασισμένες στην Τεχνητή Νοημοσύνη για να ανταποκριθεί στις αναδυόμενες απαιτήσεις του κλάδου, ιδίως στην ενίσχυση της λειτουργικής αποτελεσματικότητας, της βελτιστοποίησης του εφοδιασμού και τον προγραμματισμό αποθεμάτων για ναυτιλιακές εταιρείες».
Ίσως το πιο κοινό συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν θα αντικαταστήσει αλλά θα ενισχύσει το ανθρώπινο στοιχείο. Από τα ναυπηγεία έως τους επιθεωρητές, τα στελέχη τονίζουν ότι οι ναυτιλιακές δραστηριότητες περιλαμβάνουν δυναμική λήψη αποφάσεων σε πραγματικό χρόνο και σε απρόβλεπτα περιβάλλοντα. Ο αυτοματισμός μπορεί να αυξήσει την αποτελεσματικότητα και να μειώσει τον κίνδυνο, αλλά η λογοδοσία, η ασφάλεια και η λειτουργική εμπιστοσύνη παραμένουν ανθρώπινες ευθύνες.
Οι οικονομικές παράμετροι μετριάζουν περαιτέρω τους ρυθμούς υιοθέτησης της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η απόδοση της επένδυσης, η συνεργασία στο οικοσύστημα δεδομένων και η ανθεκτικότητα στην κυβερνοασφάλεια αναφέρονται επανειλημμένα ως προϋποθέσεις για ευρύτερη ενσωμάτωση του ΑΙ.
Καθώς πλησιάζουν τα Ποσειδώνια 2026, οι λύσεις Τεχνητής Νοημοσύνης αναμένεται να αποτελέσουν σημείο μεγάλου ενδιαφέροντος στους εκθεσιακούς χώρους και τις συζητήσεις των συνεδρίων της διοργάνωσης. Ωστόσο, αντί να σηματοδοτείται μια ξαφνική τεχνολογική ανατροπή, ο κλάδος φαίνεται να βαδίζει σε έναν σταδιακό μετασχηματισμό, συνεπή με τη μακροχρόνια κουλτούρα του, και να υιοθετεί την καινοτομία με μέτρο.
Ο Θεόδωρος Βώκος πρόσθεσε: «Η ναυτιλία ιστορικά ισορροπεί ανάμεσα στην παράδοση και την τεχνολογική πρόοδο. Η Τεχνητή Νοημοσύνη αντιπροσωπεύει το πιο πρόσφατο κεφάλαιο αυτής της εξέλιξης. Στα Ποσειδώνια 2026, η συζήτηση δεν θα επικεντρωθεί στο αν η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει θέση στις ναυτιλιακές λειτουργίες, αλλά στο πώς, πού και πόσο γρήγορα πρέπει να αναπτυχθεί. Η επικρατούσα άποψη του κλάδου υποδηλώνει ότι η πορεία της Τεχνητής Νοημοσύνης έχει ήδη χαραχθεί. Ο ρυθμός, ωστόσο, θα παραμείνει χαρακτηριστικά ναυτιλιακός, μοιάζοντας με την αναστροφή ενός δεξαμενόπλοιου σε ανοιχτή θάλασσα: σταθερός, μελετημένος και καθοδηγούμενος από την ασφάλεια, το ρυθμιστικό πλαίσιο και τον επιχειρησιακό ρεαλισμό».
Τα Ποσειδώνια 2026 διοργανώνονται υπό την αιγίδα του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, του Ναυτικού Επιμελητηρίου της Ελλάδος και της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, με την υποστήριξη του Δήμου Πειραιά και της Επιτροπής Ελληνικής Ναυτιλιακής Συνεργασίας.
