Η 4η Αυγούστου του 1991 θα μείνει ανεξίτηλα χαραγμένη στη μνήμη της παγκόσμιας ναυτιλιακής ιστορίας. Ήταν η ημέρα που το ελληνόκτητο κρουαζιερόπλοιο MTS Oceanos, που εκτελούσε δρομολόγιο μεταξύ East London και Durban στη Νότια Αφρική, βυθίστηκε ανοιχτά του Transkei, παρασύροντας μαζί του κάθε έννοια ναυτικής ευθύνης όχι όμως και ανθρώπινες ζωές.
Το Oceanos, με 571 επιβαίνοντες, αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα όταν, σε σφοδρή θαλασσοταραχή, σημειώθηκε εισροή νερού στο μηχανοστάσιο λόγω αποκόλλησης σωληνώσεων και διακοπής ηλεκτροδότησης. Μέσα σε λίγες ώρες, το πλοίο έχανε συνεχώς έλεγχο, χωρίς επικοινωνίες και χωρίς επαρκή αντίδραση από την ηγεσία του.
Η απουσία του πλοιάρχου και η ηθική κατάρρευση
Σύμφωνα με δεκάδες μαρτυρίες διασωθέντων και τηλεοπτικά πλάνα της εποχής, ο πλοίαρχος Γιάννης Αβρανάς και μέλη του πληρώματος εγκατέλειψαν το πλοίο πριν από τους επιβάτες, χωρίς να έχει εκδοθεί σήμα κινδύνου (mayday), αφήνοντας πίσω τρομοκρατημένους τουρίστες, πολλοί εκ των οποίων βρίσκονταν για πρώτη φορά σε πλοίο.
Η παγκόσμια κοινή γνώμη συγκλονίστηκε. Το Oceanos δεν ναυάγησε μόνο επιχειρησιακά ναυάγησε και η εικόνα του υπεύθυνου αξιωματικού που δίνει εντολές, καθησυχάζει και σώζει.
Οι πραγματικοί ήρωες δεν ήταν ναυτικοί
Καθώς το πλήρωμα είχε ήδη αποχωρήσει, την πρωτοβουλία ανέλαβαν οι καλλιτέχνες του ψυχαγωγικού προγράμματος: ο Moss Hills, η Lorraine Betts και ο Julian Butler. Αυτοί κάλεσαν μέσω ασυρμάτου βοήθεια, διαχειρίστηκαν τις σωσίβιες λέμβους και καθοδήγησαν τους επιβάτες σε ασφαλή εκκένωση, δείχνοντας εξαιρετική ψυχραιμία και επαγγελματισμό αν και δεν είχαν καμία σχετική εκπαίδευση.
Χάρη στις συντονισμένες επιχειρήσεις διάσωσης από τις αρχές της Νοτίου Αφρικής, όλοι οι επιβαίνοντες διασώθηκαν, σε μια αποστολή που περιλάμβανε 16 ελικόπτερα, πάνω από 50 πτήσεις διάσωσης και δραματικές σκηνές που μεταδόθηκαν σε ζωντανή μετάδοση.
Δικαίωση και παρακαταθήκη
Ο πλοίαρχος Αβρανάς, παρά την αρχική σιωπή, υπερασπίστηκε τις πράξεις του λέγοντας πως εγκατέλειψε τελευταίος γεγονός που αντικρούστηκε από τις καταγραφές. Καταδικάστηκε από το Πειθαρχικό Συμβούλιο του Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας για παραμέληση καθήκοντος, ενώ ποτέ δεν οδηγήθηκε σε ποινικό δικαστήριο.
Το ναυάγιο του Oceanos δεν κόστισε ανθρώπινες ζωές, αλλά ανέδειξε με τον πιο ωμό τρόπο τη σημασία της ναυτικής ηθικής, της ηγεσίας και της ευθύνης στη θάλασσα. Έκτοτε διδάσκεται σε σχολές ναυτιλίας ανά τον κόσμο ως χαρακτηριστικό παράδειγμα προς αποφυγή, αλλά και ως σύμβολο ανθρώπινης αλληλεγγύης κάτω από ακραία πίεση.
Δείτε την κατάδυση στο ναυάγιο. Βάθος 98 μέτρα….
